Een spannend gesprek over de toekomst van Zeewolde

dinsdag 8 oktober 2019 08:44

Blik op Zeewolde- Vanavond wordt een goed gesprek gevoerd over de toekomst van Zeewolde. het is onderdeel van meerdere gespreksrondes. Het gesprek over de toekomst van Zeewolde is een initiatief van de gemeente, maar wordt gevoerd door inwoners. Specifieker: door mensen die zich nooit laten horen. Thema: ‘Wat voor dorp willen we zijn in 2040.’

Het gesprek is al een tijdje aan de gang en bereikt langzamerhand haar climax. ‘Het oude systeem is een zaaltje huren en mensen via de krant uitnodigen’, zegt verantwoordelijk wethouder Winnie Prins, ‘maar dat werkt niet. Dan zie je alleen maar, hoe waardevol hun mening ook is, de bekende gezichten, the usual suspects. Wij zijn naar de mensen toegegaan en dat werkt. Je spreekt met mensen die je gewoonlijk niet ziet of hoort.’

‘Nee, niet per se de zwijgende meerderheid, we willen iedereen horen, ook de zwijgende minderheid. We zijn op de markt geweest, in de voetbalkantine, bij seniorencomplexen, in de bibliotheek en we hebben met toekomstige inwoners gesproken op de Woonmanifestatie. We hebben ook ritten met de menkar aangeboden, veel ouders wilden voor hun kinderen in de kar maar dan moesten ze wel eerst het gesprek aangaan. Dat deden ze. Eerst zeggen mensen dat het wel goed gaat zo, maar als je doorvraagt komt er van alles naar boven, over wonen, openbaar vervoer, zorg.’

Ook alle deelnemers aan het burgerpanel (circa 1000 Zeewoldenaren) hebben de enquête gehad. In totaal zijn er 2200 enquêtes ingevuld. Een ander onderdeel was de wedstrijd ‘Vlog your Village’, waarin jongeren hun toekomstbeeld vertelden.

Wat ik heel bijzonder vind is dat mensen zo tevreden zijn over Zeewolde. Je hoort als bestuurder gewoonlijk de mensen die het hoogste woord voeren, maar die andere stem hoor je pas door naar buiten te gaan en het gesprek aan te gaan.’

Winnie Prins is trots op deze manier van werken, maar houdt zich bewust op de achtergrond, want ‘de discussie moet zo min mogelijk gepolitiseerd worden.’ Projectleider is topambtenaar Krista Nieborg die achter haar functie heeft staan ‘adviseur bijzondere projecten’. Net achter de rug is een bijeenkomst in The Lux voor jongeren onder de dertig.

Prins vertelt dat twee (haar onbekende) jonge vrouwen naar haar toekwamen en zeiden wel te willen praten over de toekomst van het dorp, ze zeiden ook wel een groep dorpsgenoten onder de dertig te kunnen regelen voor een goed gesprek over met name wonen, sport en openbaar vervoer.

De volgende bijeenkomst is op 8 oktober en wordt een spannende. Het gesprek wordt niet gedomineerd door discussie, maar door stellingnames. Iemand neemt een standpunt in en anderen gaan letterlijk en figuurlijk achter die persoon staan. ‘Je verfijnt steeds meer wat er gezegd/gesteld wordt. Daar rolt dan een mooi, door een meerderheid gedragen toekomstbeeld uit, of je krijgt twee groepen die lijnrecht tegenover elkaar staan. Maar zwart/wit is iets nooit, dus ga je weer met stellingen aan de gang, net zo lang tot er een meerderheid is. Deze wat aparte manier van debat heet ‘deep democracy’ en wordt gevolgd door leden van het bestuur en de gemeenteraad. Zij zitten op de tribune, hun rol is die van toehoorder.

Streamer: Deep Democracy, een manier om de niet gehoorde stem te laten spreken, is ontwikkeld in Zuid-Afrika ten tijde van de apartheid. Heel kort: ‘Besluiten maken met de kracht van het team’. Eén van de founding fathers in Nederland, Yonathan Keren, is op 8 oktober aanwezig. Winnie Prins is een groot voorvechter om het systeem te introduceren in gemeenteland.

Voor het gesprek met de voeten zijn honderd mensen uitgenodigd die op nummer 35 wonen (er zijn honderd straten in het dorp met dit nummer). 35 is niet zomaar een getal, dit jaar bestaat het dorp precies zo lang. Raadsleden, collegeladen en ambtenaren brengen de uitnodigingen persoonlijk rond, bellen aan een leggen het verhaal erachter uit. Als de bewoners niet kunnen wordt ghevraagd de uitnodiging door te geven aan hun buren. Ook de jongeren die deelnamen uit Vlog your Village zijn uitgenodigd.

De manier van werken in Zeewolde wordt op de voet gevolg door veel andere gemeentes en bureau’s die gemeentes adviseren in het maken van visies.

Misschien wel het spannendste deel van het hele proces is als de gemeenteraad aan bod komt. Winnie Prins hoopt dat de raad ook wil ‘spreken met de voeten’. ‘Als je zoveel mensen hebt laten meepraten, als je zo zorgvuldig een draagvlak hebt opgebouwd kan je niet op oude voet daarover gaan beslissen.’ Ze wil het politieke er uit halen. ‘Het gaat er niet om wat in partijprogramma’s staat maar wat we met z’n allen belangrijk vinden.’

Foto: Winnie Prins praat over de Toekomst van Zeewolde met Isa en Lieke. Zij wonnen de wedstrijd Vlog your Village en zijn ook uitgenodigd voor het ‘praten met de voeten’.

(dit artikel verscheen eerder in de papieren krant Blik op Zeewolde van woensdag 2 oktober 2019. Auteur Max Wolters)